Yüklem
Cümlede işi, oluşu, hareketi ya da durumu bildiren temel ögedir. Yüklemi olmayan dizilişe cümle denmez.
Sınavda Dikkat: Öge bulurken önce yüklem bulunur; diğer ögeler yükleme soru sorularak bulunur.
Cümlenin Ögeleri: LGS Türkçe Konu Özeti
LGS Türkçe (20 soru): fiilimsiler, cümlenin ögeleri, fiilde çatı, cümle türleri, söz sanatları, yazım ve noktalama kısa kartları.
Özne
Yüklemin bildirdiği işi yapan ya da durumda olan ögedir; yükleme "kim, ne" sorusu sorularak bulunur. Cümlede söylenmeyip şahıs ekinden anlaşılırsa gizli öznedir.
Sınavda Dikkat: "Ne?" sorusu belirtisiz nesneye de sorulur. Önce özneyi bul, sonra nesneyi ara.
Nesne: belirtili ve belirtisiz
Öznenin yaptığı işten etkilenen ögedir. Belirtili nesne "-ı" hâl ekini alır, "neyi, kimi" sorusunun cevabıdır. Belirtisiz nesne ek almaz, "ne" sorusunun cevabıdır.
Sınavda Dikkat: "Kitabı okudum" belirtili, "Kitap okudum" belirtisiz nesnedir. Yalnızca geçişli fiiller nesne alır.
Dolaylı tümleç ve zarf tümleci
Dolaylı tümleç -e, -de, -den hâl ekini alır: "nereye, nerede, nereden, kime". Zarf tümleci yüklemi zaman, durum, miktar ve yön bakımından tamamlar: "ne zaman, nasıl, ne kadar".
Sınavda Dikkat: "Yarın geleceğim." cümlesinde "yarın" hâl eki almaz, zaman bildirir: zarf tümlecidir.